Sunday, 27 July 2008

Ο επισκέπτης

Το 2008, φοιτήτρια τότε, αποφάσισα να φτιάξω ένα μπλογκ. Κυρίως γιατί ήμουν μοντέρνα κοπέλα και τότε ήταν πολύ της μόδας και δευτερευόντως γιατί πίστεψα πως το ίντερνετ θα είναι η επαφή μου με τον πολύ κόσμο. Γελάστηκα. Δεν έχω καμία ένδειξη ότι το διάβασε ποτέ κανείς. Δεν ήξερα να κοιτάζω και τα στατιστικά, ήμουν πράγματι πολύ αφιερωμένη στο γράψιμο.
Έγραφα τύπου ημερολόγιο αλλά με σκέψεις μαζί. Δηλαδή για τότε που περίμενα σε μια ουρά και κάποια μου πήρε την θέση ή για τότε που βρέθηκα σε μια πορεία στο κέντρο της Αθήνας. Πλέον όλες αυτές τις σκέψεις τις θεωρώ πολύ προσωπικές και για αυτό το λόγο δεν τις αναδημοσιεύω. Πάντως κρίμα που η ανθρωπότητα δεν πήρε χαμπάρι τέτοιο ειλικρινές μπλογκ, είχε πολλές πιπεράτες λεπτομέρειες για την φοιτητική ζωή στην Αθήνα του 2008, πριν την κρίση. Τελοσπάντων επανέρχομαι.
Στο μπλογκ δημοσίευα και μερικές ιστορίες. Τις δημοσίευα σε συνέχειες. Πολλές από αυτές δυστυχώς δεν τις ολοκλήρωσα και τώρα δεν έχω καθόλου όρεξη, ασχολούμαι με άλλα πράγματα.
Αυτό είναι ένα κείμενο που έγραψα αμέσως μετά "το ρολόι" στο ίδιο ύφος, με τη λογική ότι αν έγραφα καμιά εκατοστή από τέτοια μπορεί να μου τα εξέδιδαν όπως εκδόσανε και η σημειολογία του Ουμπέρτο Έκο. Αυτήν την έμπνευση την είχα στις 27 Ιουλίου 2008, στο δεύτερο κείμενο τον "επισκέπτη" μου φαίνεται  (δεν ξέρω έτσι κι αλλιώς η κρίση είναι υποκειμενική) ότι δεν είχα τόση έμπνευση όσο στο πρώτο. Πάντως την επόμενη μέρα δεν είχα καθόλου έμπνευση.





Ο επισκέπτης ενός ξένου τόπου

Ο επισκέπτης ενός ξένου τόπου είναι κάποιος που βρίσκεται σε ένα μέρος χωρίς να ανήκει σε αυτό. Το περιβάλλον που έχει συνηθήσει και με το οποίο αλληλεπιδρούσε είναι διαφορετικό. Για αυτό και έχει τα γνωρίσματα που του επιτρέπουν να ζει καλά στο δικό του περιβάλλον. Ο νέος τόπος είναι για αυτόν όχι μόνο ανοικείος αλλά και αφιλόξενος. Αμέσως ξεχωρίζεις αν κάποιος κινείται στον τόπο του ή αν για αυτόν ο τόπος είναι ξένος. Δεν είναι μόνο τα άπληστα και διερευνητικά μάτια αλλά και όλο το σώμα που αντιδρά στο καινούργιο.
Ακόμα και ένας έμπειρος ταξιδιώτης μπορεί να πάρει μόνο το παράσημο του ευπροσάρμοστου ή του πολίτη του κόσμου μα ποτέ του ντόπιου. Αυτό συμβαίνει ακόμα και σε ανθρώπους που χρόνια πέρασαν σε άλλον τόπο, μπορεί να τον κάνουν δικό τους κάποτε όμως ποτέ δεν θα είναι παιδιά του, δεν θα είναι σαν αυτούς που γέννησε η γη που αγαπούνε. Θα έχουν πάντα στη φύση τους την πρώτη τους πατρίδα και τα μάτια τους θα είναι μάτια από άλλη ομάδα ζωντανών πλασμάτων, όχι αυτής που ζούνε. Η πατρίδα δεν είναι μόνο μια μητέρα. Μια γυναίκα μπορεί να γίνει μητέρα ακόμα και σε παιδί που δεν έχει γεννήσει η ίδια: θα του δώσει την αγάπη της και θα το κάνει δικό της είτε έχει έλθει από άλλη μήτρα είτε από άλλη γη ακόμα. Όμως αγάπη μητρική μπορεί να σου δώσει μόνο η γη της πατρίδας, όλες οι άλλες απλά παίρνουνε τους πόθους σου, το θαυμασμό και τις ελπίδες σου και καταλήγεις να τους ανήκεις ακριβώς επειδή τους έδωσες τόσα.
Ένας κόσμος στον οποίο δεν ανήκεις είναι ένας κόσμος που θα σε αναγκάσει να ψάξεις βαθύτερους δεσμούς, δεσμούς συγγένειας με κάθε γη και με όλη την ανθρωπότητα, συγγένειες που δεν είναι προφανείς και για αυτό κάθε ταξίδι μπορεί να ξεκινήσει μόνο αν έχεις τέτοια ελπίδα. Ότι ο τόπος ο ανοίκειος θα σε δεχτεί και θα τον κατακτήσεις με το γέλιο, το κλάμα, το συναίσθημα που θα σου θυμίσει τη δικιά σου ύπαρξη. Και πόσο θα επιβεβαιωθείς σαν ύπαρξη όταν καταφέρεις να επιβεβαιώσεις τους δεσμούς σου με το αλλόκοτο και το παράξενο και το δυσπρόσιτο! Τι χαρά που δίνει ένα ταξίδι!
Δεν είναι εύκολο όμως, γιατί θα έρθεις αντιμέτωπος με τον εαυτό σου όσο θα ψάχνεις το συνδετικό στοιχείο με το καινούργιο κόσμο. Ακόμα και ο Παράδεισος για κάποιον ξένο μπορεί να είναι η Κόλαση. Χρειάζεται να έχεις την ικανότητα να επιβιώνεις εκεί. Υπάρχουν βέβαια και μέρη γεμάτα ευκολίες, όπως τα ξενοδοχεία και οι υπάλληλοι όμως ο τουρίστας πρέπει να τα αγοράσει, να δυσκολευτεί, πάντα έστω θα κάνει μία επιλογή.
Ο επισκέπτης ενός ξένου τόπου είναι ένα πρόσωπο με όρεξη να δει καινούργια πράγματα και με ελπίδα ότι το ξεβόλεμά του θα αξίζει τον κόπο. Άλλοτε είναι πιο ενθουσιώδης και μπρος στη χαρά της νέας περιπέτειας δεν υπολογίζει καν τα παραπάνω. Άλλοτε είναι πιο μετρημένος και επιλέγει προσεκτικά τις εμπειρίες του κάποιες φορές και διστακτικά. Έρχεται ίσως για να "χαλαρώσει", για να "ξεφύγει" από τη δική του πραγματικότητα, όπως κάνουμε στα όνειρα. Για αυτό δεν είναι πάντα αρεστός, θυμίζει στους ντόπιους ότι αυτοί ζούνε πάντα στη δική τους πραγματικότητα.
Δεν ξέρουν πιθανόν ότι ο επισκέπτης κουβαλά πάντα μέσα του τον τόπο που μεγάλωσε γιατί είναι κομμάτι του εαυτού του και συγκρούεται συνεχώς με τον τόπο που βρίσκεται. Ίσως με αυτή τη γνώση περισσότεροι να δείχνανε συμπόνοια. Άλλοτε η σύγκρουση θα είναι σύντομη -όσο οι τριήμερες αποδράσεις- και τόσο βαθιά ή τόσο δημιουργική που δε θα ενοχλήσει τον επισκέπτη. Κάποτε ο επισκέπτης θα την αποφεύγει χρησιμοποιώντας ακριβώς τις ίδιες συμπεριφορές αποφυγής που επιτρέπονται ή απαγορεύονται στα μέρη του. Και άλλοτε η σύγκρουση θα τον βάλει σε σκέψεις, ίσως να μάθει τί θέλει, να γνωρίσει κι άλλο το ξένο ή ίσως απογοητευτεί και αποφασίσει πως δε θέλει πια να είναι επισκέπτης.
Ο επισκέπτης δίνει και παίρνει. Αυτά όμως είναι μεγέθη ασύγκριτα. Δίνει το χρόνο του, τα χρήματά του, την επιλογή του και το στοιχείο του εαυτού του που θα συναλλαχθεί με το ξένο περιβάλλον. Παίρνει πράγματα για τον εαυτό του. Αυτά που αναζητά, κάποιες φορές και κάτι που συνειδητά σίγουρα δεν έψαχνε. Παίρνει ευχαρίστηση, ξεκούραση, προβληματισμό. Μπορεί να παίζει ένα ρόλο σαν ηθοποιός όταν αλλάζει το σκηνικό και έτσι να έρχεται πιο κοντά στην κάθαρση.
Ο επισκέπτης ενός ξένου τόπου είναι αυτός που μαζεύει τα λεφτά του, το χρόνο του και τα όνειρά του και τα διοχετεύει σε μία επένδυση που δεν ξέρουμε αν θα είναι επικερδής. Ρισκάρει -και πρέπει να τον σεβόμαστε σαν μάλλον τυχοδιώκτη επιχειρηματία.
Και ζει έστω και για λίγο σαν ανέμελος άνθρωπος, σαν άνθρωπος με βαθιά σύνδεση με τον εαυτό του, θυμίζοντάς μας ότι υπάρχει ελπίδα να ξεφύγουμε από τη δική μας πραγματικότητα. Και βάζοντάς μας τη σκέψη ότι είμαστε όλοι ταξιδιώτες στον ίδιο κόσμο και επισκέπτες στην ίδια τη ζωή. Είναι αυτός που μας δείχνει τον τρόπο να μην αφήσουμε τον εαυτό μας και το φυσικό του περιβάλλον να καταστραφούν από την εσωστρέφεια. Και είναι αυτός που μας δείχνει ότι υπάρχουμε και έξω από τα μικρά όρια της κουλτούρας και της παράδοσης: λένε πως τα ζώα μεταδίδουν πληροφορίες, ενώ οι άνθρωποι πολιτισμό. Να εδραιώνεις την ύπαρξή σου πέρα από τον πολιτισμό σου είναι η δημιουργία ένος νέου πολιτισμού, πιο ποικίλου και πιο γόνιμου, ώστε οι πιθανότητες για επιβίωση και ζωή να γελάνε προκλητικά στο πρόσωπο της αυτοκατανάλωσης.
Δεν είναι τόσο σημαντική ή τόσο δημιουργική η πράξη κάθε επισκέπτη, με την πρώτη ματιά. Όπως και δεν είναι τόσο σημαντικό ή δημιουργικό ότι ζει ο καθένας μας, με την πρώτη ματιά. Μόνο αν γνωρίζουμε τις δυνατότητες που κρύβει κάθε πράξη θα αισθανθούμε με σεβασμό μπροστά της. Δεν χρειάζεται πάντα να έχουμε αποτελέσματα για να εκτιμήσουμε την αξία. Η αξία φαίνεται στην ουσία. Τα αποτελέσματα είναι θέμα διαχειρισμού της ουσίας αλλά και τόσων άλλων παραγόντων κυρίως του ότι δεν είναι αναγκαίο ή σκόπιμο να εκδηλωθεί όλη.
Ο επισκέπτης μας θυμίζει ότι η ζωή είναι παιχνίδι και ότι για να την παίξουμε πρέπει να έχουμε την ικανότητα να βγαίνουμε από τη δικιά μας πραγματικότητα, να αφηνόμαστε σε αυτή των άλλων. Όποιος έχει πνιγεί στη δική του πραγματικότητα στα αλήθεια δεν παίρνει σοβαρά τη ζωή του. Και αλίμονο σε αυτόν γιατί είναι το μόνο που έχει, το ότι είναι ζωντανός είναι το μόνο χαρακτηριστικό του εαυτού του που μπορεί να τον βοηθήσει να υπάρχει με τον δικό του τρόπο.
Στον επισκέπτη ενός ξένου τόπου λοιπόν πρέπει να ευχόμαστε καλή τύχη! Γιατί οι επιχειρήσεις του και οι επιλογές του δεν είναι παιχνίδι με χρήματα, αλλά παιχνίδι με την εξέλιξη του τόπου του -και του δικού μας!

No comments:

Post a Comment